Jednym z podstawowych pojęć z zakresu prawa cywilnego jest oświadczenie woli. Zachodzi ono wówczas, gdy konkretna osoba wyraża swoją wolę, co będzie wiązało się z określonymi skutkami prawnymi. Należy jednak pamiętać, że prawo wskazuje na sytuacje, kiedy oświadczenie woli ma pewne wady. W takim przypadku oświadczenie zostaje pozbawione skuteczności prawnej.
Wady oświadczenia woli – rodzaje
Obowiązujące przepisy wyróżniają pięć sytuacji, kiedy dochodzi do powstania wad oświadczenia woli. Są to:
- brak świadomości bądź swobody;
- pozorność;
- błąd;
- groźba bezprawna;
- podstęp.
Wady mogą odnosić się do czynności prawnych odnośnie do zobowiązań lub prawa rzeczowego. Tyczą się też kwestii związanych z dziedziczeniem.
Brak świadomości bądź swobody
W tym przypadku chodzi o taki stan, w którym osoba wyrażająca swoją wolę nie miała jasnej świadomości. W związku z tym nie można rozpoznać znaczenia czynów, których się podejmowała. Do takiej sytuacji dochodzi najczęściej na skutek:
- choroby psychicznej;
- upośledzenia umysłowego;
- zaburzeń psychicznych, które mogą pojawić się na skutek spożycia alkoholu bądź narkotyków;
- demencji starczej.
Taki stan stwierdza się także w procesie agonii. Istotne jest to, że zaburzenia te nie muszą być trwałe. Liczy się to, czy występowały w momencie, w którym dotknięta nimi osoba dokonywała czynności prawnej. Brak swobody zachodzi wówczas, gdy osoba składająca wolę nie miała możliwości wolnego wyboru.
Pozorność
Jeśli oświadczenie woli zostało złożone dla pozoru, to również zostanie uznane za nieważne. Na czym to polega? Przykładem jest sytuacja, kiedy dwie strony dokonują ustaleń skutkujących podjęciem jakiejś czynności prawnej, ale z góry wiedzą, że nie doprowadzi ona do skutków prawnych. Ich celem jest wprowadzenie w błąd innej osoby.
Błąd
Jeśli treść czynności prawnej zawierała błąd, może dojść do uchylenia skutków oświadczenia woli. Na czym taki błąd może polegać? Może on być na przykład wynikiem przekonania, że stan faktyczny jest zupełnie iny.
Prawo bardzo precyzyjnie określa sytuacje, w których oświadczenie woli obarczone jest błędem i w związku z tym może zostać uznane za nieważne. W razie problemów lub wątpliwości w tym zakresie warto poradzić się adwokata – https://ppsc.pl/adwokat-krakow/.